Cuối năm dọn dẹp bàn thờ vào ngày nào, có cần nhờ thầy bốc bát hương?

GN - Một câu hỏi được bạn đọc gửi đến tòa soạn Báo Giác Ngộ, cũng là thắc mắc của nhiều người khác.

HỎI: Nhà tôi (vì hoàn cảnh riêng) nên đặt bàn thờ trên nóc tủ, với 2 bát hương, không có di ảnh (1 bát thờ gia tiên, 1 bát thờ ba tôi). Khách tới thăm đều nói bàn thờ không được đặt trên nóc tủ, và phải thờ 3 bát hương mới đúng. Họ nói như vậy đúng không? Cuối năm, khi nào thì tôi có thể dọn dẹp bàn thờ? Có cần nhờ thầy bốc bát hương không?

(THÙY DƯƠNG, duongthuyvu1612@gmail.com)

ĐÁP:

Bạn Thùy Dương thân mến!

Lập bàn thờ gia tiên để thờ phụng tổ tiên, ông bà, cha mẹ... quá vãng, tỏ bày lòng hiếu thảo, luôn hướng về cội nguồn là nét văn hóa tâm linh của người Việt. Khi trưởng thành, có không gian sống riêng, lập bàn thờ gia tiên để phụng thờ là cần thiết.

Bàn thờ phải được đặt ở nơi trang trọng nhất trong nhà. Tùy theo hoàn cảnh cụ thể mà linh động, tùy duyên thiết lập bàn thờ cho thích hợp. Trong trường hợp, nóc tủ là nơi trang trọng nhất của nhà bạn thì vẫn có thể lập bàn thờ gia tiên ở đó.

Về số lượng bát hương trên bàn thờ gia tiên cũng tùy theo tập tục của từng vùng miền mà khác biệt nhau. Một số vùng ở miền Bắc, bàn thờ gia tiên thường có 3 bát hương. Trong đó, 1 bát thờ gia tiên, 1 bát thờ thần linh (thổ công, thần tài… ở ngôi giữa), 1 bát thờ bà tổ cô (người đại diện giữa thần linh và gia tiên của mỗi gia đình). Một số vùng ở miền Trung, Nam thì bàn thờ gia tiên thường chỉ có 1 bát hương.

Khi trong nhà có người thân mới mất, thân nhân lập bàn thờ người mất với bát hương riêng. Sau 49 ngày, hoặc sau lễ tiểu tường hay đại tường mãn tang, thân nhân thỉnh bát hương người mất lên nhập chung với bát hương gia tiên. Liên hệ đến thực tế nhà bạn, hẳn bạn đã chọn dạng “bàn thờ gia tiên chỉ có 1 bát hương”. Còn 1 bát hương thờ người cha vừa mất, nếu đã mãn tang (sau 24 tháng kể từ ngày mất) thì có thể nhập chung với bát hương gia tiên. Nếu chưa mãn tang, muốn thờ bát hương riêng thì tốt nhất là bát hương này nên thấp và nhỏ hơn một chút so với bát hương gia tiên.

Đối với vấn đề, cuối năm, khi nào thì có thể dọn dẹp bàn thờ? Trong dân gian, thường thì người ta dọn dẹp bàn thờ vào ngày 23 tháng Chạp, sau đó đưa ông Táo về trời. Người Phật tử thì khác, tùy duyên mà làm việc chứ không chọn ngày. Họ luôn tin tưởng rằng ngày nào mà suy nghĩ, nói năng, hành động thiện lành thì ngày đó tốt. Cho nên khi nào bạn có thời gian rảnh rỗi thì có thể tiến hành vệ sinh nhà cửa, dọn dẹp bàn thờ. Vì thực tế, mỗi ngày đều phải quét dọn bàn thờ, rút bớt chân hương, thay nước mới, giữ cho bàn thờ luôn sạch sẽ, thanh tịnh trang nghiêm.

Về tục bốc bát hương hiện nay khá phổ biến ở miền Bắc (một số người gốc miền Bắc sống ở miền Trung, Nam vẫn còn duy trì tập tục này). Người ta thường nhờ các nhà sư ở chùa hay các vị thầy pháp thực hiện việc bốc bát hương cho gia đình với một quy trình riêng. Sau đó, các thầy mới thỉnh chư vị vong linh, thần linh an nhập. Người ta tin rằng, có thầy bốc bát hương đúng quy trình thì mới linh ứng, chư thần linh, vong linh gia tiên phù hộ độ trì cho gia chủ vạn sự cát tường.

Tuy nhiên, trong đạo Phật không có tục bốc bát hương. Đạo Phật xem bát hương chỉ là vật dụng để cắm hương. Đốt nén hương thơm dâng cúng Phật và tổ tiên để tỏ lòng thành kính. Người Phật tử không có quan niệm các thần linh hay vong linh an trụ nơi bát hương. Nên sau khi mua cát (hoặc tro) mới, tinh sạch thì người Phật tử thành tâm lễ Phật, lễ gia tiên, tỏ bày tâm nguyện rồi tự thay mới cát trong bát hương nhà mình mà không cần nhờ thầy. Trong việc thờ cúng Phật và gia tiên, quan trọng là sự thanh sạch của lễ phẩm và tâm thành kính của gia chủ mới tạo nên giao cảm thiêng liêng và được ơn trên gia hộ.

Chúc bạn tinh tấn!

TỔ TƯ VẤN
(tuvangiacngo@yahoo.com)

Có tạo mà không dựng

HỎI: Theo giáo lý đạo Phật, vũ trụ này là do nhân duyên mà sinh, không do ai tạo dựng nên (không có đấng sáng thế). Tuy nhiên, một số người tu theo tông Tịnh độ nói Phật A Di Đà tạo dựng nên thế giới

Làm gì với cơn giận?

Mấy ngày nay thành phố cổ Kandy (Sri Lanka) đang bị bủa vây bởi bầu không khí đầy giận hờn, thiếu bao dung và nhiều hoảng sợ. Sự việc xảy ra từ một cuộc tranh chấp ẩu đả giữa tài xế xe tải vốn là Phật

11 công dụng tuyệt vời của nước chanh

Nước chanh có nhiều công dụng tốt cho sức khỏe, là thức uống có thể hấp thu thường xuyên.

Gặp được Phật pháp là khó

Người học Phật thường nghe câu “Sinh ra đời gặp được Phật pháp là khó”. Kỳ thực thì với phương tiện ngày nay, không khó để truy tìm một bản kinh của Phật hay một pháp thoại nào đó của những vị thầy da

Thần chú tiêu trừ chướng nạn

Tôi kể chuyện này để nói lên sự vi diệu của Phật pháp là không thể nghĩ bàn. Chuyện mới xảy ra trong mùa Vu lan này, mà kết quả vi diệu như mới chỉ ngày hôm qua.

Bông huệ xào

Hồi ấy, mẹ tôi vẫn còn khỏe và đảm đương việc bếp núc trong nhà. Tánh mẹ cần mẫn và giản dị. Mẹ thường hay mua hoa lễ Phật. Trong các loài, mẹ thích nhất là hoa huệ trắng. Màu hoa trắng hồn nhiên, thu

Vạn vật hữu linh vậy ăn chay có ích gì?

HỎI: Tôi có người bạn nói quan điểm đạo Phật và một số nghiên cứu khoa học đã chỉ rõ “vạn vật hữu linh”, nghĩa là vạn vật đều có tánh linh, cỏ cây cũng có cảm giác, cũng biết buồn đau. Vậy chủ trương

Không tin Tăng có thất kính với Tam bảo?

GN - HỎI: Tôi có người bạn rất kính tin Phật, làm nhiều việc thiện nhưng lại không kính tin chư Tăng, thậm chí còn nói một số lời lẽ không tốt về chư Tăng. Tôi có nói với bạn rằng, nhờ chư Tăng gìn gi

Mùa Vu lan nghĩ về Tứ trọng ân

Thắng hội Vu lan đã từ lâu trở thành một đại lễ của Phật giáo nói riêng và văn hóa dân tộc nói chung. Đây là nhịp cầu thiêng liêng nối liền giữa hai bến bờ tâm linh và đạo đức trong cuộc sống của mỗi

Tôn giả Xá Lợi Phất trí tuệ đệ nhất-hiếu thảo vẹn toàn

Đạo Phật là đạo giải thoát. Đức Phật dạy: “Hiếu tâm tức thị Phật tâm. Hiếu hạnh vô phi Phật hạnh. Nhược đắc đạo đồng chư Phật. Tiên tu Hiếu dưỡng nhị thân” (Lòng hiếu chính là lòng Phật, hạnh Hiếu há

Tối nào mẹ cũng niệm Phật...

Mẹ không sinh ra tôi nhưng mẹ luôn sống trong tôi, từng sát-na...

Ăn chay không thiếu chất như nhiều người nghĩ

Tình cờ đọc được báo Giác Ngộ, xin cảm ơn quý báo đã viết “Mời bạn cùng ăn chay” để các Phật tử như tôi được có thêm thông tin, nâng cao hiểu biết về lợi ích của việc ăn chay đối với bản thân và cộng

Củ cải đường giúp chống lão hóa não

Uống một ly nước ép củ cải đường trước khi tập thể dục có thể giúp não bộ đang bị lão hóa hoạt động tốt hơn, theo một nghiên cứu gần đây.

Giới trẻ “đỏ mắt” tìm nơi tu học

GN - Việc Phật giáo có vẻ như chưa đặt nặng vấn đề thu hút người trẻ đến với các khóa tu học, khiến cho một bộ phận giới trẻ có tâm hướng về Phật pháp loay hoay tìm kiếm cho mình một địa chỉ sinh hoạt

Sau cõi thanh tịnh

GN - Tôi bước vào không gian lễ hội trời đã ngả sang chiều, nhưng mọi người còn đông lắm. Trong cái ồn ào lắm khi cũng chán nên tôi men theo triền đồi vào một ngôi miếu cũ. Ngôi miếu thâm u nằm dưới t

Scan não có thể giúp dự báo nguy cơ tự kỷ

GNO - Scan não tiến hành trên trẻ sơ sinh khi trẻ 6 tháng tuổi có để giúp dự đoán được liệu trẻ có khả năng phát triển chứng tự kỷ hay không, theo một nghiên cứu mới gần đây.

Biến đổi khí hậu tác động xấu đến sức khỏe tinh thần

GNO - Biến đổi khí hậu có hàng loạt tác động gây kinh ngạc đến sức khỏe tinh thần của con người, các chuyên gia cho biết.

Người có hình xăm được xuất gia không?

GN - HỎI: Tôi là nữ Phật tử, 24 tuổi, có chút hiểu biết Phật pháp, kính trọng bổn sư và các bậc Tăng Ni, hiện tôi rất muốn được xuất gia tu học. Nhưng trước đây tôi đã phạm sai lầm khi xăm vài hình nh

Trai phạn, Trai tăng & Trai đàn

GN - HỎI: Xin quý Báo giải thích rõ sự khác biệt giữa lễ cúng Trai phạn, Trai tăng và Trai đàn.

Để việc phóng sinh thể hiện lòng từ bi đúng nghĩa

GN - Không phải nhiều người, mà rất nhiều người, hiểu lầm rằng từ bi là tình thương, hành động giúp người khác, phóng sinh các loài vật mà không hề suy xét, không cần sự hiểu biết.

Nhớ Phật, niệm Phật & bình an...

GN - Học Phật mà không nhớ Phật thì nhớ ai? Tôi nhớ có lần thầy nói vậy khi nhắc các học trò của mình. Tôi đã đem câu nói đó vào trong đầu như một câu “chú” để mỗi ngày nhớ Phật, đi đường hay ngồi chơ

Tết ngoài ngõ

GN Xuân - Một đời người thì không biết bao nhiêu lần trải qua cái Tết. Mỗi một cái Tết thì lại có những rong ruổi khác nhau, những buồn vui khác nhau, và trong đó có những trùng phùng hay dang dở. Có

Cuối năm dọn dẹp bàn thờ vào ngày nào, có cần nhờ thầy bốc bát hương?

GN - Một câu hỏi được bạn đọc gửi đến tòa soạn Báo Giác Ngộ, cũng là thắc mắc của nhiều người khác.

Hương vị mứt Tết miền Nam

GNO - Mùa xuân là mùa của sự sống, mùa của cây trái đơm hoa trổ quả. Vốn được thiên nhiên ưu đãi, miền đồng bằng Nam bộ có vô vàn trái ngon quả ngọt vào mỗi dịp Tết đến. Biểu hiện rõ nhất là có nhiều

Bức tượng Phật tiết lộ câu chuyện hàng thế kỷ

GNO - Một phái đoàn khảo cổ dưới nước hôm Chủ nhật (15-1) đã tiết lộ thêm về một bức tượng Phật nổi lên khỏi mặt nước của một hồ chứa ở tỉnh Giang Tây, Trung Quốc.

Những đốm lửa thắp sáng cuộc đời

GN - Một dạo, ở TP.Hồ Chí Minh, Cần Thơ… có những gian hàng miễn phí với khẩu hiệu “Ai thừa ủng hộ, ai thiếu đến lấy”, từ quần áo trẻ em, cái áo học sinh cho đến chiếc túi đựng đồ dùng đã qua sử dụng.

“Liệu có rừng để gọi tên?”

GN - “Việt Nam đứng thứ 7 toàn cầu về thiệt hại do biến đổi khí hậu”, “Việt Nam thuộc top 10 thế giới có không khí ô nhiễm nhất”, “Việt Nam mất 780 triệu USD mỗi năm vì vệ sinh môi trường chưa tốt”, “

Biết trước giờ tịch, xá-lợi hiển linh

GN - Trần Nhân Tông (1258-1308), một vị vua anh minh, có công lớn trong việc bảo vệ nền độc lập và mở rộng cương thổ Đại Việt, đồng thời ngài là một thiền sư lớn, khai sáng dòng thiền Trúc Lâm Yên Tử

Sengai Gibon: Nghệ Thuật Nhật Bản Và Phật Giáo Lâm Tế

Sengai thuộc trường phái Lâm Tế của Phật giáo Nhật Bản và đúng với bản chất cá nhân rất đáng chú ý này, ông chú tâm vào nghệ thuật ở những giai đoạn sau của cuộc đời mình. Tất nhiên, nghệ thuật luôn h

Sao không là bây giờ?

GN - Sáng sớm ra khỏi cửa nghe hơi gió lành lạnh. Hương vị lập đông. Mới biết lâu nay Sài Gòn nóng bức thế nào… Vậy là đủ. Dù chỉ một chút ân sủng của thiên nhiên ta cũng thấy quý lắm rồi!

Phật tử phải kiên quyết từ bỏ rượu bia

GN - Tôi đi dự đám tiệc và thấy có nhiều Phật tử ăn chay nhưng uống bia. Thức ăn cũng là tàu hủ, rau củ được chế biến nhưng thức uống lại là các loại bia. Tôi thắc mắc thì có người trả lời rằng: “Đức

Bức xúc vì một số quý thầy thiếu oai nghi

GN - HỎI: Tôi là Phật tử từ khi 10 tuổi, nay đã hơn 60. Tôi thường gần gũi phục vụ chư Tăng trong các dịp lễ hoặc họp hành nên được trao truyền ít nhiều Phật pháp. Điều mà tôi luôn trăn trở là một số

Vì sao ăn chay tốt cho sức khỏe và môi trường?

GNO - Chúng ta đều biết rằng các nhân vật nổi tiếng thế giới như Albert Einstein, Benjamin Franklin, Natalie Portman, Ellen DeGeneres, Gandhi, Paul McCartney, Charles Darwin và Betty White cùng chia s

VIDEO 




LIÊN KẾT 
------------------------------------
------------------------------------
------------------------------------
------------------------------------
------------------------------------
------------------------------------
------------------------------------
------------------------------------


THƯ VIỆN